Video Yönetim Yazılımı (VMS) Nedir? (Kapsamlı Rehber)

Güvenlik kameralarının sadece "kayıt alan cihazlar" olmaktan çıkıp bir veri kaynağına dönüştüğü bu dönemde, sistemin kalbi artık kutu değil, yazılım.

Giriş: Kamera Aldınız, Peki Onu Kim Yönetiyor?

Bir tesise 8 kamera taktığınızda soru basittir: kayıtları nereye atacağız? Cevap genelde bir NVR kutusudur. Ama aynı soruyu 80 kamera, 3 şube ve 5 farklı kamera markası için sorduğunuzda işler değişir. Kim hangi kamerayı izleyebilecek? Kayıtlar ne kadar süre saklanacak? Depo kapısındaki hareket, ofisteki alarm paneliyle nasıl ilişkilendirilecek? Bir sunucu çöktüğünde kayıt kesintiye uğrayacak mı?

İşte bu sorulara cevap veren katmanın adı VMS - Video Management Software (Video Yönetim Yazılımı).

Bu yazıda VMS'in ne olduğunu, nasıl çalıştığını, klasik NVR sistemlerinden neden ayrıldığını, hangi sektörlerde nerelerde kullanıldığını ve Milestone, AxxonSoft, Nx Witness gibi sektör liderlerinin nerede konumlandığını detaylıca ele alacağız.

VMS Nedir?

Video Yönetim Yazılımı (VMS), IP kameralardan gelen video akışlarını toplayan, kaydeden, depolayan, yöneten ve kullanıcıya sunan yazılım platformudur. Kısacası bir güvenlik kamerası sisteminin "işletim sistemi" gibidir.

Bir VMS temel olarak şunları yapar:

Kameralara bağlanır ve video akışlarını (stream) alır

Bu akışları belirlenen kurallara göre (7/24, hareket algılama, olay tetikli, zamanlama) kaydeder

Kayıtları arşivleme politikalarına göre saklar, yaşlandırır ve siler

Canlı izleme ve geçmişe dönük arama/oynatma arayüzü sunar

Kullanıcı ve yetki yönetimi yapar

Alarm, olay ve bildirim mekanizmalarını yönetir

Diğer sistemlerle (geçiş kontrol, yangın, kasa, ERP, PLC, alarm paneli) entegre olur

Video analitik ve yapay zekâ modüllerini çalıştırır veya bunlardan gelen metadata'yı işler

Anahtar nokta: VMS bir donanım değil, yazılımdır. Standart bir sunucu üzerinde (Windows veya Linux), sanal makinede ya da bulutta çalışır. Donanımdan bağımsız olması, birazdan göreceğimiz avantajların çoğunun kaynağıdır.

Bir VMS'in Mimarisi: Bileşenler

Profesyonel VMS platformları genellikle modüler bir mimariye sahiptir. Küçük kurulumlarda tüm bileşenler tek makinede, büyük kurulumlarda ise farklı sunuculara dağıtılmış şekilde çalışır.

1. Yönetim Sunucusu (Management Server)

Sistemin beyni. Konfigürasyon, kullanıcı yetkileri, kamera envanteri, kurallar ve lisans bilgisi burada tutulur. Genellikle bir veritabanı (SQL vb.) ile birlikte çalışır. İstemciler önce buraya bağlanır, "sen kimsin, ne görebilirsin" sorusunun cevabını buradan alır.

2. Kayıt Sunucusu (Recording Server)

Asıl yükü taşıyan bileşen. Kameralardan RTSP/ONVIF üzerinden video çeker, diske yazar, istemcilere canlı ve kayıtlı görüntü dağıtır. Sistem büyüdükçe kayıt sunucusu sayısı artırılır , 500 kameralık bir sistemde 5-6 kayıt sunucusu görmek olağandır.

3. Yük Devretme Sunucusu (Failover Server)

Beklemede duran yedek kayıt sunucusu. Aktif bir kayıt sunucusu düşerse, saniyeler içinde onun kameralarını devralır ve kaydı sürdürür. NVR dünyasında karşılığı olmayan, VMS'e özgü bir kritik yetenektir.

4. İstemci Uygulamaları (Client)

Masaüstü istemci: Operatörün duvar ekranında kullandığı, çoklu monitör, dijital yakınlaştırma, hızlı arama gibi ağır işleri yapan uygulama.

Web istemcisi: Tarayıcıdan hızlı erişim.

Mobil istemci: iOS/Android, push bildirim desteğiyle.

Yönetim istemcisi: Sistem yöneticisinin konfigürasyon yaptığı ayrı arayüz.

5. Video Duvarı (Video Wall) Modülü

Güvenlik merkezlerinde çok ekranlı duvarların merkezi olarak sürülmesi, operatörün bir kamerayı duvara "fırlatabilmesi".

6. Analitik / AI Motoru

Yüz tanıma, plaka tanıma (LPR/ANPR), nesne sınıflandırma, çizgi geçme, kalabalık yoğunluğu, kayıp/bırakılmış nesne, ısı haritası gibi modüller. VMS'in kendi motoru olabilir ya da üçüncü parti bir analitik yazılımı entegre edilebilir.

7. Entegrasyon Katmanı (SDK / API)

Modern VMS'lerin belki de en değerli parçası. REST API, SDK ve olay tetikleyicileri sayesinde VMS başka sistemlerle konuşur.

VMS Nasıl Çalışır? Teknik Temel

ONVIF ve RTSP. VMS'in farklı marka kameralarla konuşabilmesini sağlayan iki temel standart. ONVIF (özellikle Profile S ve Profile T) kamera keşfi, konfigürasyon ve akış yönetimi için ortak bir dil sunar. RTSP ise video akışının taşınmasını sağlar. Ciddi VMS üreticileri buna ek olarak yüzlerce markaya özel sürücü (driver) da yazar . Çünkü ONVIF her zaman kameranın tüm özelliklerini açığa çıkarmaz.

Codec ve çift akış (dual streaming). Kameralar genellikle H.264 veya H.265 (bazıları AV1'e geçiyor) ile sıkıştırma yapar. VMS akıllı bir şey yapar: kayıt için yüksek çözünürlüklü ana akışı (main stream) kullanırken, canlı izleme mozaiğinde düşük çözünürlüklü ikinci akışı (sub stream) çeker. Böylece 64 kameralık bir duvarda operatörün bilgisayarı kilitlenmez.

Transcoding yerine akıllı yönlendirme. İyi bir VMS, mobil istemciye görüntü gönderirken bant genişliğine göre akışı uyarlar; gereksiz yere tüm ham veriyi internete taşımaz.

Edge storage & failover recording. Ağ koptuğunda kameranın kendi SD kartına kayıt yapması, bağlantı geri geldiğinde VMS'in bu boşluğu kameradan çekip arşivine yamaması (ARK/edge retrieval). Kritik uygulamalarda kayıt sürekliliğini garantiler.

Depolama katmanları. Sıcak depolama (hızlı disk, son 7 gün), soğuk/arşiv depolama (yavaş ama ucuz disk veya bulut, 90 gün+). VMS bu geçişi otomatik yönetir.

NVR Nedir? VMS ile Farkı Ne?

NVR (Network Video Recorder), IP kameralardan kayıt alan, üzerinde gömülü bir yazılım çalışan özel amaçlı bir donanım kutusudur. Genellikle üreticinin kendi kameralarıyla çalışacak şekilde optimize edilmiştir, sabit kanal sayısına sahiptir (8, 16, 32, 64...) ve kutudan çıktığı gibi kullanılır.

NVR kötü bir şey değildir. Aksine: 16 kameralık bir marketin, bir apartmanın, küçük bir ofisin ihtiyacı için NVR ucuz, hızlı ve yeterlidir. Sorun, sistem büyüdüğünde ve karmaşıklaştığında başlar.

Karşılaştırma Tablosu

Kriter | NVR / DVR | VMS
Yapı | Kapalı donanım + gömülü yazılım | Standart sunucu üzerinde çalışan yazılım
Ölçek | Genelde 8–128 kanal, kutu bazlı | Yüzlerce/binlerce kamera, çok sunuculu, çok siteli
Marka bağımsızlığı | Çoğunlukla üreticinin kendi kameralarına bağlı | Marka bağımsız (ONVIF + geniş sürücü kütüphanesi)
Ölçeklenebilirlik | Kanal dolunca yeni kutu alınır, sistemler ayrışır | Lisans/sunucu ekleyerek doğrusal büyüme
Merkezi yönetim | Her kutu ayrı yönetilir | Tüm şubeler tek arayüzden
Yedeklilik (failover) | Genelde yok; kutu ölürse kayıt durur | Failover sunucu, yedekli kayıt, RAID, arşiv
Entegrasyon | Sınırlı | SDK/API ile geçiş kontrol, alarm, ERP, PLC, LPR
Video analitik | Temel (hareket, çizgi geçme) | Gelişmiş AI, üçüncü parti analitik ekosistemi
Kullanıcı yetkilendirme | Basit, kaba taneli | Rol bazlı, kamera bazlı, saat bazlı, AD/LDAP entegre
Denetim izi (audit trail) | Zayıf | Kim ne zaman hangi görüntüyü izledi/dışa aktardı — kayıt altında
Donanım seçimi | Üretici ne verdiyse | Sunucuyu siz seçersiniz (CPU, RAM, disk, GPU)
Siber güvenlik | Firmware güncellemesine bağımlı, sınırlı | Sertifika, şifreleme, sıkılaştırma, kurumsal politikalarla uyum
Yatırım maliyeti | Düşük | Daha yüksek (lisans + sunucu)
Uzmanlık gereksinimi | Düşük | Orta/yüksek — doğru kurulum bilgi iste

Kısa Cevap

8–32 kamera, tek lokasyon, tek marka, basit ihtiyaç → NVR yeterlidir.

Çok lokasyon, çok marka, entegrasyon, kesintisiz kayıt zorunluluğu, denetim ve raporlama ihtiyacı → VMS.

VMS'in NVR'a Göre Artıları (Detaylı)

1. Marka Bağımsızlığı ve Yatırım Koruması

NVR aldığınızda genelde o üreticinin kamera ekosistemine kilitlenirsiniz. VMS'te ise bugün Hanwha, yarın Axis, öbür gün Dahua kamera takabilirsiniz hepsi aynı arayüzde görünür. Sahadaki eski kameraları da (ONVIF destekliyorsa) sisteme dahil edip kademeli geçiş yapabilirsiniz. Bu, özellikle 10 yıllık ömrü olan bir güvenlik yatırımında ciddi bir korumadır.

2. Gerçek Ölçeklenebilirlik

32 kanallı NVR'ınız doldu ve 5 kamera daha eklemek istiyorsunuz. NVR dünyasında cevap: ikinci bir NVR. Artık iki ayrı sistem, iki ayrı arayüz, iki ayrı kayıt havuzu var. VMS'te ise 5 lisans eklersiniz, gerekirse yeni bir kayıt sunucusu koyarsınız , ama sistem hâlâ tek sistemdir.

3. Merkezi Çok Lokasyonlu Yönetim

40 şubeli bir zincir düşünün. NVR ile her şubenin kaydına ayrı ayrı girilir. VMS ile tek bir merkezden tüm şubeler tek ağaç yapısında görünür; İstanbul'daki güvenlik müdürü Adana şubesindeki bir olayı 30 saniyede bulur. Bant genişliğini korumak için kayıt lokal (şubede) tutulup sadece istenen görüntü merkeze çekilebilir.

4. Yedeklilik ve Kayıt Sürekliliği

Bu, VMS'in belki de en güçlü savunmasıdır. Failover sunucular, yedekli yönetim sunucusu (cluster), RAID koruması, kamera edge-storage geri çekme... Bir olay yaşandığında "o gün kayıt yokmuş" cümlesini kurmak zorunda kalmazsınız. NVR'da tek bir disk veya kart arızası, o kutuya bağlı tüm kameraların kaydını sıfırlar.

5. Entegrasyon: Kamera Sisteminden Operasyon Sistemine

Gerçek fark burada başlar. VMS, video'yu diğer sistemlerle ilişkilendirir:

Geçiş kontrol: Kartını okutan kişinin fotoğrafı ile kapıdaki canlı görüntü yan yana. Kart sahibi ile geçen kişi aynı mı?

Kasa/POS entegrasyonu: Perakendede iptal edilen fiş, indirim veya iade işlemi kasadaki görüntüyle eşleşir. "Sıfır fiyatlı satış" araması yapıp doğrudan videoyu izlersiniz.

Alarm paneli / yangın: Alarm çalınca ilgili kameralar otomatik olarak operatörün ekranına düşer.

Plaka tanıma (LPR): Otoparkta bariyer plakayla açılır; kara listedeki plaka anında alarm üretir.

ERP / WMS / PLC: Lojistikte bir sipariş numarası ile o kolinin paketlendiği anın videosu bulunur. Üretimde bir hat duruşu, o anki kamera görüntüsüyle eşleşir.

Bu tür bir senaryoyu tipik bir NVR ile kurmanız pratikte mümkün değildir.

6. Gelişmiş Video Analitik ve Yapay Zekâ

Modern VMS'ler video akışı üzerinde nesne tespiti yapar, insan/araç ayrımı üretir ve bu metadata'yı aranabilir hale getirir. "Son 3 günde bu bölgede sarı üstlü, yaya olarak geçen kişileri getir" gibi bir arama, saatlerce video izleme işini saniyelere indirir. Ayrıca ısı haritaları, yaya sayımı, kuyruk süresi ölçümü gibi güvenlik dışı iş zekâsı çıktıları üretilebilir — kamera sistemi masraf kalemi olmaktan çıkıp veri kaynağına dönüşür.

7. Kurumsal Kullanıcı Yönetimi ve Denetlenebilirlik

Active Directory / LDAP entegrasyonu, rol bazlı yetkiler, kamera bazlı görünürlük kısıtı, çalışma saatlerine bağlı erişim, iki faktörlü doğrulama... Ve kritik olan: denetim izi. Kim hangi kaydı izledi, kim dışa aktardı, kim sildi? KVKK/GDPR uyumu için bu kayıtlar hayati önemdedir. NVR'ların büyük kısmı bu konuda çok zayıftır.

8. Delil Bütünlüğü ve Dışa Aktarma

VMS'ler kayıtları imzalı/şifreli formatta dışa aktarabilir, oynatıcısıyla birlikte paketleyebilir, videonun üzerinde oynanmadığını doğrulayabilir. Adli süreçlerde bu fark yaratır.

9. Siber Güvenlik

Kurumsal VMS'ler şifreli iletişim (TLS), kamera parolalarının merkezi yönetimi, sıkılaştırma kılavuzları ve düzenli güvenlik yamaları sunar. Ucuz NVR'lar ise sektörün en bilinen zafiyet kaynaklarından biridir . botnet'lere yem olan on binlerce kayıt cihazı hikâyesi bundan doğdu.

10. Donanım Özgürlüğü ve Bulut/Hibrit Esneklik

VMS'i istediğiniz sunucuda, sanallaştırma platformunda (VMware, Hyper-V, Proxmox) veya bulutta çalıştırabilirsiniz. Hibrit model giderek yaygınlaşıyor: kayıt sahada tutuluyor, yönetim ve uzaktan erişim bulutta. Bu, çok şubeli işletmeler için hem bant genişliği hem maliyet açısından en dengeli mimari.

VMS'in Dezavantajları (Dürüst Olalım)

Her çözüm gibi VMS'in de bedeli var:

Daha yüksek başlangıç maliyeti: Kamera başına lisans + sunucu donanımı + kurulum mühendisliği.

Uzmanlık gerektirir: Yanlış boyutlandırılmış bir sunucu, yanlış yapılandırılmış bir kayıt profili sistemi çökertir. NVR'ı kutudan çıkarıp takarsınız; VMS'i tasarlarsınız.

İşletim sistemi bakımı: Windows/Linux güncellemeleri, antivirüs politikaları, disk sağlığı izleme sizin sorumluluğunuzda.

Lisans yenileme / bakım anlaşmaları: Çoğu üreticide yazılım güncellemesi almak için yıllık bakım (SUP/care) sözleşmesi gerekir.

Küçük sistemler için aşırı mühendislik: 12 kameralı bir kafe için VMS kurmak, çivi çakmak için kepçe kiralamaktır.

VMS Nerelerde Kullanılır?

Perakende ve AVM

Hırsızlık ve kayıp önleme, kasa entegrasyonu, müşteri sayımı, raf önü ısı haritası, kuyruk süresi analizi. Zincir mağazalarda merkezi yönetim tek başına VMS'i zorunlu kılar.

Lojistik, Depo ve Kargo

Paket bazlı takip: barkod okutulan anın videosu, sipariş numarasıyla aranabilir hale gelir. "Bu ürün eksik geldi" itirazı, dakikalar içinde videoyla çözülür. Yükleme rampaları, forklift güvenliği, plaka bazlı araç giriş-çıkış kayıtları.

Üretim ve Fabrika

Kalite kontrol istasyonlarının kayda alınması, İSG ihlallerinin tespiti (baret/yelek algılama, tehlikeli bölgeye giriş), hat duruşlarının video ile kök neden analizi, PLC/SCADA entegrasyonu.

Havalimanı, Liman, Toplu Taşıma

Binlerce kamera, çok sayıda operatör, video duvarı, kesintisiz kayıt zorunluluğu, radar/erişim/anons sistemleriyle entegrasyon. Klasik VMS sahası.

Şehir Güvenliği (Safe City) ve Belediyeler

Kent geneline yayılmış kameralar, plaka tanıma, trafik yönetimi, acil durum merkezleriyle entegrasyon, çok kurumlu erişim yetkilendirmesi.

Bankacılık ve Finans

ATM işlemleri ile video eşleştirme, kasa dairesi, şube içi denetim, sıkı denetim izi ve delil bütünlüğü gereklilikleri.

Sağlık Kuruluşları

Acil servis güvenliği, ilaç deposu, mahremiyet maskeleme (privacy masking) ile hasta gizliliğinin korunması, personel güvenliği.

Eğitim Kampüsleri

Geniş alan, çok bina, kilitleme (lockdown) prosedürleri, geçiş kontrol entegrasyonu.

Otel ve Konaklama

Lobi, otopark, servis alanları; PMS entegrasyonu; misafir mahremiyeti dengesi.

Enerji ve Kritik Altyapı

Trafo merkezleri, RES/GES sahaları, boru hatları, su tesisleri. Uzak ve insansız sahalarda çevre koruma analitiği (perimeter protection), termal kamera entegrasyonu, düşük bant genişliğinde çalışabilme kritik.

Akıllı Binalar ve Siteler

Bina otomasyonu ile entegrasyon, site sakinlerine mobil erişim, misafir yönetimi.

Sektör Liderleri: VMS Pazarındaki Oyuncular

VMS pazarı, "en iyi" diye tek bir cevabın olmadığı bir pazar. Doğru seçim; kamera sayısı, entegrasyon ihtiyacı, bütçe ve ekibin yetkinliğine göre değişir. Öne çıkan platformlara bakalım.

Milestone XProtect

Danimarka kökenli Milestone Systems (Canon grubuna bağlı), açık platform VMS kavramının fiilen kurucusu sayılır. XProtect ürün ailesi, küçük kurulumlardan binlerce kameralı kurumsal projelere kadar uzanan kademeli sürümlerden oluşur.

Güçlü yanları:

Ekosistem. En büyük kozu bu. Yüzlerce teknoloji ortağı, binlerce doğrulanmış kamera modeli, olgun bir çözüm ortağı pazarı. Aklınıza gelen hemen her analitik/entegrasyon üreticisi XProtect ile uyumlu bir sürüm çıkarmıştır.

MIP SDK ile derin özelleştirme; kendi eklentinizi yazabilirsiniz.

Kurumsal sürümlerde güçlü failover, yük dengeleme ve çok siteli federasyon yapıları.

Geniş belgelendirme, eğitim ve sertifikasyon programı; Türkiye dahil güçlü iş ortağı ağı.

Zayıf yanları:

Windows merkezli mimari; Linux tercih eden ekipler için sınırlayıcı.

Kurumsal sürümler görece pahalı; toplam sahip olma maliyeti yüksek olabilir.

Küçük projelerde "gereğinden ağır" hissettirebilir.

Kime uygun: Entegrasyon ihtiyacı yüksek, kurumsal, uzun ömürlü, denetime tabi projeler. Havalimanı, şehir güvenliği, büyük perakende zincirleri.

AxxonSoft (Axxon One / Axxon Next & Intellect)

AxxonSoft, video analitik tarafındaki iddiasıyla öne çıkan bir üretici. Ürün ailesinde Axxon One / Axxon Next (modern, yeni nesil VMS) ve Intellect (daha büyük, PSIM'e yakın kurumsal platform) yer alır.

Güçlü yanları:

Yerleşik yapay zekâ ve analitik. Nesne tespiti, davranış analizi, plaka ve yüz tanıma gibi modüller platformun doğal parçası. Analitiği ayrı bir üründen satın almak yerine aynı çatı altında kullanabilirsiniz.

TimeCompressor / hızlı arama gibi olay bulmayı hızlandıran özgün araçlar.

PSIM yaklaşımı: Intellect tarafında video, geçiş kontrol, yangın, çevre güvenliği tek bir güvenlik yönetim platformunda birleşir.

Esnek, olay tabanlı kural motoru.

Zayıf yanları:

Ekosistem/üçüncü parti entegrasyon havuzu Milestone kadar geniş değil.

Arayüz ve kavramsal model, alışması zaman alan bir öğrenme eğrisine sahip olabilir.

Analitik yoğun kullanımda donanım (özellikle GPU) talebi ciddi biçimde artar.

Kime uygun: Analitiğin merkezde olduğu projeler; çevre güvenliği, kritik altyapı, trafik/plaka odaklı uygulamalar, PSIM ihtiyacı olan kurumlar.

Nx Witness (Network Optix)

Network Optix'in geliştirdiği Nx Witness, "hafif, hızlı ve modern" felsefesiyle pazarda ciddi bir yer edindi. Aynı çekirdek, çeşitli markalar tarafından da (örneğin Hanwha'nın Wisenet WAVE'i) yeniden markalanarak sunulmaktadır — bu da teknolojinin olgunluğuna dair iyi bir gösterge.

Güçlü yanları:

Kaynak verimliliği. Şaşırtıcı derecede düşük donanım üzerinde yüksek kamera sayısı çalıştırabilir. Küçük ve orta ölçekli kurulumlarda sunucu maliyetini ciddi biçimde düşürür.

Windows, Linux, ARM desteği. Endüstriyel PC'lerden NAS'lara kadar geniş dağıtım seçeneği.

Kullanım kolaylığı. Arayüz sade, sezgisel; operatör eğitimi kısa sürer. Sürükle-bırak düzen, akıcı zaman çizelgesi.

Güçlü REST API ve entegrasyon araçları. Geliştirici dostu; kendi uygulamanızı üzerine kurmak nispeten kolay.

Sunucular otomatik olarak birbirini bulup tek sistem (system merge) haline gelebilir.

Zayıf yanları:

Çok büyük, ağır kurumsal senaryolarda (binlerce kamera, karmaşık federasyon, derin PSIM) Milestone/Genetec kadar olgun değildir.

Yerleşik analitik havuzu görece sınırlıdır; ciddi analitik için eklenti veya üçüncü parti gerekir.

Kime uygun: Küçük–orta ölçek, hızlı kurulum, düşük donanım bütçesi, geliştirici dostu entegrasyon isteyen projeler. Zincir mağazalar, siteler, fabrikalar, oteller.

Diğer Önemli Oyuncular

Genetec Security Center — Kanada kökenli. Video (Omnicast), geçiş kontrol (Synergis) ve plaka tanımayı (AutoVu) tek platformda birleştiren birleşik güvenlik yaklaşımıyla öne çıkar. Şehir güvenliği, havalimanı ve kritik altyapıda güçlüdür; siber güvenlik konusundaki titizliğiyle bilinir. Maliyeti üst segmenttedir.

Avigilon (Motorola Solutions) — Kamera + yazılım + analitik dikey entegrasyonu; "Appearance Search" gibi güçlü AI arama özellikleri. Bulut tarafında Avigilon Alta ile VSaaS pazarında agresif.

Bosch BVMS — Bosch kameralarıyla derin entegrasyon, endüstriyel ve kritik altyapı ağırlıklı.

Digifort — Brezilya kökenli, fiyat/performans dengesi iyi, esnek lisanslama.

Wisenet WAVE (Hanwha Vision) — Nx çekirdeği üzerine kurulu, Hanwha kameralarıyla mükemmel uyum, sade ve etkili.

exacqVision (Johnson Controls) — Bina yönetim sistemleriyle entegrasyon tarafında güçlü.

HikCentral (Hikvision) / DSS (Dahua) — Kendi kamera ekosistemleriyle en iyi çalışan, maliyet açısından rekabetçi platformlar. Marka bağımsızlığı beklentiniz yüksekse sınırlarını bilerek girmek gerekir; ayrıca bazı ülkelerde kamu projelerinde regülasyon kısıtlarına tabidir.

Açık kaynak seçenekler (ZoneMinder, Shinobi, Frigate) — Küçük ölçek, hobi, ev/laboratuvar veya bütçesiz projeler için. Frigate özellikle yerel AI nesne tespiti tarafında popüler. Kurumsal destek, SLA ve garanti beklemeyin.

Karşılaştırma Özeti

Platform | Öne Çıkan Gücü | İdeal Ölçek | Dikkat Edilecek
Milestone XProtect | Ekosistem, entegrasyon derinliği | Orta – Çok büyük | Maliyet, Windows bağımlılığı
AxxonSoft Axxon One | Yerleşik AI/analitik, PSIM | Orta – Büyük | Donanım (GPU) talebi, öğrenme eğrisi
Nx Witness | Hafiflik, hız, kullanım kolaylığı, API | Küçük – Orta/Büyük | Derin kurumsal özellikler sınırlı
Genetec | Birleşik güvenlik, siber güvenlik | Büyük – Çok büyük | Üst segment maliyet
Avigilon | AI arama, uçtan uca entegrasyon | Orta – Büyük | Ekosistem bağımlılığı
HikCentral / DSS | Fiyat, kendi kameralarıyla uyum | Küçük – Orta | Marka bağımlılığı, regülasyon

VMS Seçerken Sorulacak 10 Soru

Kaç kamera, kaç lokasyon, 3 yıl sonra kaç olacak? Bugüne değil, büyüme eğrisine göre seçin.

Lisans modeli nasıl? Kamera başına mı, sunucu başına mı? Yıllık bakım (SUP) zorunlu mu? Lisans kalıcı mı, abonelik mi?

Kaç gün kayıt saklanacak? Yasal zorunluluk ve iç politika ne diyor? (Bu, depolama maliyetinizin tek belirleyicisidir.)

Hangi kameraları kullanacaksınız? Sürücü desteği doğrulanmış mı? Mevcut eski kameralar sisteme girecek mi?

Hangi sistemlerle entegre olacak? Geçiş kontrol, alarm, kasa, ERP... Bu entegrasyon hazır mı, yoksa yazılım geliştirmek mi gerekecek?

Analitik ihtiyacı var mı? Varsa yerleşik mi olsun, üçüncü parti mi? GPU bütçesi ayrıldı mı?

Kesinti toleransı nedir? Kayıt 10 dakika dursa ne olur? Cevap "olmaz" ise failover mimarisi konuşulmalıdır.

Kim yönetecek? Kendi BT ekibiniz mi, entegratör mü? Ekibin yetkinliği platform seçimini doğrudan etkiler.

Bulut mu, yerel mi, hibrit mi? Uzaktan erişim ve çok lokasyon ihtiyacı varsa hibrit mimariyi baştan planlayın.

KVKK uyumu nasıl sağlanacak? Aydınlatma metni, saklama süresi, erişim yetkileri, denetim izi, maskeleme ve silme politikaları yazılımın destekleyebildiği şeyler olmalı.

Donanım ve Depolama: Kaba Bir Hesap

VMS projelerinde en sık yapılan hata, sunucuyu "idare eder" mantığıyla seçmektir. Basit bir yaklaşım:

Bant genişliği (kayıt yükü):

Toplam Mbps = Kamera Sayısı × Kamera Başına Bitrate (Mbps)

Örnek: 100 kamera × 4 Mbps ≈ 400 Mbps sürekli kayıt trafiği. Bu, bir kayıt sunucusunun disk yazma kapasitesini ve ağ altyapınızı doğrudan belirler.

Depolama:

Depolama (TB) ≈ (Toplam Mbps × 86.400 sn × Gün Sayısı) / (8 × 1.000.000)

Örnek: 400 Mbps, 30 gün → (400 × 86.400 × 30) / 8 = 129.600.000 Mb ≈ 129,6 TB (yaklaşık; ham hesap)

Bu rakam 7/24 sürekli kayıt varsayımıyladır. Hareket tetikli kayıt, akıllı codec (H.265 + smart stream) ve gece/gündüz bitrate farklılıkları bu sayıyı ciddi biçimde (bazen %40–60) düşürebilir. Yine de tasarımda cömert davranın: dolu diskli bir VMS, hiç olmayan bir VMS'ten daha tehlikelidir çünkü çalıştığını sanırsınız.

Ayrıca planlayın:

RAID koruması (disk arızası kayıt kaybı olmamalı)

İşletim sistemi diskiyle video diskini ayırın

Analitik yapacaksanız GPU

İstemci makinelerinin ekran kartı — 32 kameralık duvarı açan bilgisayar da yeterli olmalı

Trendler: VMS Nereye Gidiyor?

1. Buluta ve hibride geçiş. Tamamen bulut (VSaaS) veya kayıt sahada + yönetim bulutta olan hibrit modeller hızla yaygınlaşıyor. Çok şubeli işletmeler için sunucu bakımı derdinden kurtulmak güçlü bir motivasyon.

2. Yapay zekânın uca (edge) kayması. Analitik artık kameranın kendi çipinde çalışıyor; VMS ise bu metadata'yı toplayıp aranabilir hale getiriyor. Bu, sunucu yükünü ve maliyetini düşürüyor.

3. Doğal dille video arama. "Kırmızı ceketli, sırt çantalı bir adam" diye yazıp saniyeler içinde ilgili klipleri bulmak; büyük görsel-dil modelleri sayesinde bu artık demo değil, ürün.

4. Güvenlikten iş zekâsına. Kamera sistemi giderek operasyonel veri kaynağına dönüşüyor: müşteri akışı, süreç verimliliği, İSG uyumu.

5. Siber güvenliğin merkeze oturması. Kamera ağları artık kurumsal saldırı yüzeyinin parçası kabul ediliyor; VMS üreticileri sertifikasyon, imzalı firmware ve sıfır güven (zero trust) mimarilerine yatırım yapıyor.

6. Açık standartların derinleşmesi. ONVIF'in ötesinde, açık API ve metadata standartları VMS'leri birbiriyle ve iş sistemleriyle daha kolay konuşur hale getiriyor.

Sıkça Sorulan Sorular

VMS ile NVR aynı anda kullanılabilir mi? Evet. Birçok VMS, mevcut NVR/DVR'ları bir video kaynağı olarak sisteme dahil edebilir. Kademeli geçiş için pratik bir yöntemdir.

VMS için mutlaka Windows mu gerekir? Hayır. Nx Witness ve birçok modern platform Linux (hatta ARM) üzerinde çalışır. Milestone tarafında ise Windows ağırlıklı bir mimari söz konusudur.

Kaç kameradan sonra VMS'e geçmeliyim? Kamera sayısı tek başına belirleyici değil. Kabaca 32–64 kamera üstü, birden fazla lokasyon, birden fazla kamera markası veya bir entegrasyon ihtiyacı — bu dördünden herhangi ikisi varsa VMS'i ciddi biçimde değerlendirin.

Lisanslar kamera başına mı? Genellikle evet: her kamera/kanal için bir cihaz lisansı. Üstüne sürüme göre bir taban lisans ve opsiyonel modül lisansları (video duvarı, LPR, analitik) eklenir. Yıllık yazılım güncelleme paketi çoğu üründe ayrıca gelir.

Mevcut kameralarım çalışır mı? ONVIF Profile S/T destekliyorsa büyük olasılıkla evet. Ancak PTZ, ses, iki yönlü konuşma ya da yerleşik analitik gibi özelliklerin tam çalışması için üreticiye özel sürücü desteği gerekebilir. Satın almadan önce uyumluluk listesini kontrol edin.

Sonuç

NVR bir kayıt cihazıdır. VMS ise bir platformdur.

Eğer ihtiyacınız "görüntü kaydedilsin, lazım olursa bakarız" ise NVR sizin için yeterlidir ve daha ucuzdur — bunu dürüstçe söylemek gerekir. Ancak sisteminiz büyüyorsa, birden fazla lokasyona yayılıyorsa, farklı markalar barındırıyorsa, başka sistemlerle konuşması gerekiyorsa, kaydın kesintisiz olması sözleşmeye bağlıysa ve bir gün "kim ne zaman izledi" sorusunun cevabını vermek zorunda kalacaksanız — VMS bir lüks değil, altyapı gereksinimidir.

Milestone geniş ekosistemi ve kurumsal derinliğiyle, AxxonSoft güçlü analitik ve PSIM yaklaşımıyla, Nx Witness ise hafifliği, hızı ve kullanım kolaylığıyla farklı ihtiyaçlara farklı cevaplar veriyor. Doğru seçim "en ünlü olan" değil, sizin ölçeğinize, entegrasyon haritanıza ve ekibinizin yetkinliğine oturan platformdur.

Bir sonraki yazımızda VMS sunucusu boyutlandırmasını adım adım ele alacağız: kaç çekirdek, kaç TB, hangi RAID, hangi ağ topolojisi.